Ślonski Polski

Stacja “Zawada”

gryfnie_zawada_1
fot. belekaj.eu


Poindustryjalne zabytki na zicher sōm jednymi ze nojsrogszych atrakcyji Ślōnska. Lata lecōm, a pozawiyrane gruby ôdmykujōm sie na turystōw, przizwolajōm im sjyżdżać pod ziymia i poznować warunki, w jakich na beztydziyń robiōm grubiorze. Downo zawrzite stacyje krasiatych banek zaś napoczynajōm fōngować, proszōm na byzuch i pokozujōm przepōmniane, zaruściałe wagōniki i damfmaszyny. Ale eli turystycznōm atrakcyjōm śmi być yno sztela, kero przestała ônaczyć hań downij?

Sztreka Zabytków Techniki

Zabytkowo Stacyjo Wodociōngowo „Zowada” we Karchowicach to je bajszpil werksztatu, w kerym dziynno robota skuplowano je z przileżytościōm ku byzuchōm. Stacyjo ôd przeszło dziesiynciu lot je tajlōm Sztreki Zabytkōw Techniki i jak godajōm arbajciorze ze „Zowady”, z roku na rok sztela umi poasić sie coroz srogszym hyrym.

gryfnie_zawada_2
fot. belekaj.eu


Technika i historyja

Wszyjscy ôbmiyłowani we technice i historyji bydōm fest uradowani po byzuchu w tym miyjscu. Zestow maszin i werkcojgōw z lot dwadziestych zeszłego wieku, społym ze wszyjskimi akuratnymi ôpisami, to je naprowda wieli szpas dlo tych, ôd kerych ptokiym sōm motory, plōmpy i inksze wihajstry. Ô stacyji idzie pedzieć, że je markōm sukcesu downej ślōnskij industryji – dyć postawiōno ôstała na kōniec dziewiytnostego wieku skuli chybu wody do picio na terynie wartko rozfechtowywanego wtynczos Gōrnoślōnskigo Ôkryngu Industryjalnego.

gryfnie_zawada_3
fot. belekaj.eu


Sztyjc fonguje

Stacja Wodociōngowo „Zowada” bōła pora razy modernizowano. Do 1967 roku fōngowała na maszinach damfowych, niyskorzyj zaś zainsztalowano ôstała kōmpleksowo elektryka i to gynau taki systym sztyjc fōnguje we Karchowicach. Na miyjscu idzie nawiydzić hala głōwno, kotłownio, podziymne dōnście do bornusa i zabytkowe stawiynie biurowe, w kerym podziwać sie idzie na roztōmaite papiōry, plany i bildy.

Zwiydzanie je fraj

Arbajciorze chutnie klarujōm wszyjskie spōrności, a ferajny umiōm wybrać sie w rajza po stacyji ze ôprowodzoczym. Zwiydzanie „Zowady” je fraj, ale skuli tego, że na tej szteli sztyjc normalnie sie robi, to lepij tamek przōdzij przedzōwnić i ugodać sie na kōnkretny czos.

gryfnie_zawada_4
fot. belekaj.eu


Niy do trefiynio kaj indziyj

Nastympny mało znany punkt na mapie Ślōnska ôkozoł sie richtich zwiedowny. A tak bogato historyjo industryji naszego regiōnu sprawio co w zasadzie kożdy sjazd ze ślōnskigo ôdcinka autobany zakludzi nos do szteli, w kerej umiymy wejzdrzeć na dingsy niy do trefiynio kaj indzij i naprowda mocka sie przi tymu nauczyć.

Zaplanuj, rajzuj, ôdkryj – niyznany Ślōnsk je naprowda gryfny.

gryfnie_zawada_1
fot. belekaj.eu


Postindustrialne zabytki to zdecydowanie jedne z największych atrakcji Śląska. Z biegiem lat nieczynne
kopalnie otwierają się na turystów, umożliwiając im tym samym zjazd pod ziemię i poznawanie warunków, w jakich pracują na co dzień górnicy. Zamknięte przed laty stacje kolejek wznawiają swoje działanie i zachęcają do zwiedzania, eksponując przy tym zapomniane wagoniki i lokomotywy. Ale czy turystyczną atrakcją może być tylko miejsce, które przestało funkcjonować już dawno temu?

Szlak Zabytków Techniki

Zabytkowa Stacja Wodociągowa „Zawada” w Karchowicach to przykład zakładu przemysłowego, w którym codzienne działanie połączone jest z możliwością zwiedzania. Stacja od ponad dziesięciu lat wchodzi w skład Szlaku Zabytków Techniki i jak wynika z wypowiedzi pracowników, z roku na rok cieszy się coraz większą popularnością.

fot. belekaj.eu
fot. belekaj.eu


Technika i historia

Wielbiciele techniki i historii będą zachwyceni po odwiedzeniu „Zawady”. Zespół maszyn i urządzeń z lat dwudziestych ubiegłego wieku wraz ze szczegółowo przedstawioną specyfikacją to nie lada gratka dla każdego fana silników, pomp czy turbin. Stacja uznawana może być za symbol sukcesu śląskiego przemysłu, bowiem powstała pod koniec dziewiętnastego wieku ze względu na niedostatki wody pitnej
na terenie prężnie rozwijającego się wówczas Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego.

fot. belekaj.eu
fot. belekaj.eu


Nadal działa

Stacja Wodociągowa „Zawada” była wielokrotnie rozbudowywana. Do 1967 roku funkcjonowała w oparciu o urządzenia parowe, później natomiast zainstalowane zostały elektryczne agregaty i ten system panuje w Karchowicach do dziś. Na miejscu zwiedzać można halę główną, kotłownię, podziemne ujście studni oraz zabytkowy budynek biurowy, w którym eksponowane są dokumenty, plany i zdjęcia.

Zwiedzanie za darmowe

Pracownicy zakładu chętnie objaśniają wszelkie wątpliwości, a grupy zorganizowane mogą liczyć na opiekę przewodnika podczas całej wycieczki. Zwiedzanie „Zawady” jest darmowe, ale w związku z czynnym funkcjonowaniem zakładu, sugeruje się wcześniejsze poinformowanie o chęci odwiedzenia tego miejsca.

fot. belekaj.eu
fot. belekaj.eu


Niespotykane obiekty

Kolejny mało znany punkt na mapie Śląska okazał się niezwykle interesujący. A tak bogata historia przemysłu naszego regionu sprawia, że właściwie każdy zjazd ze śląskiego odcinka autostrady zaprowadzi nas do miejsca, w którym możemy zobaczyć niespotykane gdzie indziej obiekty i bardzo wiele się przy tym nauczyć.

Zaplanuj, pojedź, odkryj – nieznany Śląsk jest naprawdę piękny.

Tekst:
Julia Rogowska
Mateusz Sebastian
belekaj.eu

Co byś na to pedzioł?

mini

Maria Cunitz – ślonsko Pallas Atena

Kożdy rod podziwo sie na gwiozdki brzyżdżonce na naszym ślonskim niebie. W XVII storoczu żyła se tyż tukyj tako Marika, kiero tyż poradziła tak siedzieć cołkimi godzinami i przi tymu maszkecić ze swojim chopym.

WIYNCYJ »

fot. Radosław Kaźmierczak

Swojski buchty

Tyn, kierego bawiła starka w doma zawdy zno smak prawdziwych buchtów. Som jeszcze buchty, kiere sie pamiynto z przedszkola. Ale to niy było to samo, co wyrobiane w doma przez stareczka i z wielkigo przonio.

WIYNCYJ »