Pulty

fot. zwyklyproszek / obiektywnieslaskie.pl
fot. zwyklyproszek / obiektywnieslaskie.pl

Pedzioł Wom już wto kedy, że zamiast „Eskimos” sie powinno godać „Inuita”? Że to w ich łodczuciu je tak, choby ich okryślić szmaciorzami? Gynau tak samo je, kiej powiycie komu, że je gołymbiorzym. A to je przeca poważny hodowca gołymbi pocztowych! Wiela to trza mieć pojyncio ło tym świecie, coby sie dować do godki z ludziami…

To wszyjstko przifiurgło z Nimiec

Je moc tych, kierzi u nos majom pulty. A prziszło to do nos łod Niymców. Wszyjstko zaczło sie w 1919 i jako piyrsi – Ślonzoki. Niyskoro potym zaczon we Rybniku działać Polski Związek Hodowców Gołębi Pocztowych. Grubiorze i werkowce mieli mocka uciechy, jak po szychcie poradzili bedinować te swoje pulty i łod nich, na cołki kraj, poszła fama ło tym szporcie. Ja, szporcie! Bo jak sie dowiedziałach łod szpeców w tym fachu – taki gołomb je niy lada wyczynowcym!

Ślonzoki sztyjc na podium

Niy dziwuje chyba, że przi takij historii, dzisioj Zarząd Główny tych hodowców mo swoja siedziba we Łorzeszu. Tam żech trefiła pana Andrzeja z Piekor i inkszych jego kamratów, kierzi sie znajom na chowaniu pultów. Tego, co mi nagodali je tela, że by szlo ksiożka napisać, toż ino Wom powiym to, co nojciekawsze. We cołkij Polsce je takich hodowców 46 tysiyncy – to tak, choby kożdy jedyn człowiek, co miyszko we Wodzisławiu mioł gołymbie! Poloki majom nojlepsze noty na świecie, a nojbarzij Ślonzoki. Łod wiosny do jesiynie som loty, a bez zima wystawy. Co drugi rok pulty majom tyż swoja Olimpiada! Coby łostać syndziom na takich wystawach, to trza sie szkolić dobrych pora lot, tyrać za granica i umieć wymacać kaj ptok mo fet, a kaj muły. Terozki średnio sie chowie kole 120 osobników, a jeszcze 50 lot tymu było to ino 60-70 pultów w gołymbniku. Na pewno je to trocha kosztowne hobby, bo za kożdego gołymbia trza zapłacić, a i futer ni ma toni, ale hodowcy godajom, że kurzyni cygaret tyż kosztuje, a satysfakcji takij niy dowo i zdrowi psuje.

fot. zwyklyproszek / obiektywnieslaskie.pl
fot. zwyklyproszek / obiektywnieslaskie.pl

Wygrać a do chałpy

Kożdego dnia trza takim pultom poświyncić moc czasu, eli sie jich traktuje poważnie. Rano porychtować, dać futer, a pod wieczór tyż. Rozchodzi sie ło to, coby w sezonie taki ptok był wdycki w dobryj formie, kiej przichodzi niydziela i łodbywo sie lot. Potym jego właściciel mo zaś cołki tydziyń na postawiyni go na nogi i tak sztyjc na łokrongło. Samiczki nojczyńścij som lepsze we tych lotach, bo – jak to baby – sie jim barzij chce i pryndzyj chcom już być w doma, przi bajtlach i chopie. No chyba że som idealne warunki do lotu, wtynczos samczyki som niy do pokonanio. Bo niy wiym, czy wiycie, ale przed lotym na długszy czos sie rozdzielo baby łod chopów, coby sie zdonżyli wycliwić i potym chciało sie jim lecieć drap do gołymbnika, kaj nagrodom zawdy je trefiyni z drugom połówkom. Co do porzynio pultów, w profesjonalnyj hodowli panuje średniowiecze. Roztomajte som zasady tego dobiyranio, ale ni ma w tym za grosz woli ptoków. Nojlepsze wyniki w lotach pulty zaczynajom zbiyrać kiej majom dwa lata, a potym furgajom i żyjom jeszcze długo. Pan Andrzej spominoł swoja gołombka Kaśka, kiero mając już łoziymnoście lot, durch wyłaziła za nim na balkon i siodała mu na ramiyniu.

Coroz drogszy szpas

Downij było tak, kiej wto chcioł chować pulta, to szoł do bardzij doświadczonego hodowcy i dostowoł łod niego porka. Terozki już se za taki coś koże zapłocić pora stów. Kapitalizm wloz wszyndzie. W Łorzeszu pedzieli, co na ich łoczach niydowno wtoś sprzedoł jednego gołymbia za szterdziści tysiyncy euro! Przeca w kożdym szporcie za nojlepszych zawodników sie buli srogi piniondze. Stać na to ponoś jakich majyntych Chińczyków, kierzi po te nojlepsze sztuki przijyżdżajom fort do nos. Ni ma w tym nic złego, póki sie mo umiar, jak we wszyskim. Trza ta pasja umieć łoddzielić łod życio rodzinnego, coby żodyn bajtel ani baba niy uciyrpieli skuli łojcowyj miłości do gołymbi. Som i tacy, co sie wyrzekli na cołki życi gorzołki, by dać bliskim pewnik, że nigdy niy narobiom gupot przi pultach i że nigdy czas spyndzony w gołymbniku niy bydzie pretekstym do wypicio. To sie chwoli! Bo właśnie skisz takich, co niy dbali o swoje ptoki należycie i radzi byli przi tymu co wyżrać, utar sie tyn niechlubny termin ‘gołymbiorz’, kierym źle je okryślić uczciwego hodowcy.

fot. zwyklyproszek / obiektywnieslaskie.pl
fot. zwyklyproszek / obiektywnieslaskie.pl

Pult jak czynść familije

Chowani gołymbi to je barzij styl życio niźli jakie hobby. Familijo hodowcy wiy, że na wywczas kożdego roku jadom ło tym samym czasie, w siyrpniu, kiej je przerwa miyndzy lotami starych a młodych gołymbi. Baba hodowcy nojczynścij, ani mu niy pomogo, ani niy zawadzo, ale jak przidzie na chopa szlag i sie dostanie do lazaretu, to łona dobrze wiy, jak mo go zastompić przi pultach. W gronie hodowców wszyjscy nazywajom sie kolegami i rychtig tak sie traktujom. Terozki dejmy na to robiom roztomajte akcje pomocowe dlo jednego z nich, co je niymocny. A kiej kiery z hodowców wybiere sie już do Ponboczka, to na pogrzebie, nad mogiłom wypuszczajom jego gołymbie, a te lecom prosto do dom. Je to fest wymowny łobrzondek, a potym kamraty bierom do siebie łosierocone pulty, chyba że do gołymbnika je jaki godziwy spadkobierca.

Choby GPS

Zagadkom ludzkości, wiynkszom niż obecne położyni piniyndzy z komunije, pozostowo to, skond te ptoki wiedzom kaj majom lecieć, coby wylondować gynau u siebie w chałpie. Jakieś naukowce trujom coś o falach magnetycznych ziymi, co działajom na pulty choby GPS. Ale czy ta prowda je ważno? Francuski pisorz godo, że jedni wdycki łod prowdy wolom niypewność. I tak je w tym przipadku – to je piykno tajymnica Ponboczka i chyba skuli nij hodowla gołymbi pocztowych je tak wyjontkowo!

Na zdjęciach hodowca gołębi pocztowych - pan Marian Zioła. Fotoreportaż został nadesłany przez autora „zwyklyproszek” na konkurs „Obiektywnie śląskie”: http://obiektywnieslaskie.pl/fotoreportaz/53/dobry-lot

Tekst:
Maria Dziubany

Co byś na to pedzioł?

fot. Radosław Kaźmierczak

Skond sie wzion glacok?

Dlo jednych frelek glacate chopy som gryfne, dlo inkszych niy, a jeszcze inkszym to je egal. Prowda je tako, że moc glacoków łazi po tyj ziymi, czy momy radzi to czy niy.

WIYNCYJ »

evan-kirby-104799

Ło szoferach i jich rajzach

Niy kożdy lubi szoferować. Jedni wolom siednyć na zadnim zicu i se kimnyć, inksi zaś wtynczos poczytać, abo pofoflać bez mobilniok. Ale som tyż tacy, co łod kierownicy niy łoderwie ich ani rugcugiym

WIYNCYJ »

fot. Radosław Kaźmierczak

Fet

Łoroz przidzie smak na coś fest prostego do zmaszkecynio. Mom tukyj we gowie fet – tuste. Styknie ino pora minut i sie je pojedzonym. Bo łon fest długo poradzi czowieka trzimać.

WIYNCYJ »