Ślonski Polski

Familoki w Czyrwionce

fot. belekaj.eu
fot. belekaj.eu

Za starej piyrwy symbol dobroty i mocy ślōnskij industryji. Dzisiej zwiedowno wiekowo sztela, z kerej aż blynduje baukōnsztowo piykność, ale kero niy kożdy poradzi uwidzieć. Stawiynia, w kerych skryty je miszōng familijnej ciepłości ze kapkōm frustracyji i robotności ze leserstwym. Witejcie na familokach we Czerwiōnce.

Dlo bergmōnōw

Ôsiedla robotnicze były stawiane we latach 1898-1916 skuli tego, że na grubie Dymbiyńsko trza było grubiorzy. Teryny te sōm fest ciekawe, ale ôroz i fest pomatlane. We Czerwiōnce pomiyszkiwały roztōmaite bergmōny – hajery, szlepery, folorze i anszlagery. Wszyjscy skirz gruby, kero chałpy folowała gorkim luftym, a portōmele pijōndzami.

 

fot. belekaj.eu
fot. belekaj.eu

Dalij w zocy

Familoki – jako idzie spokopić po mianie – postawiōne ôstoły dlo familiji i to familije sztyjc tamek pomiyszkujōm. Przi porunostu chałpach trefić idzie tyż malućkie zygrody, ô kere miyszkańcy fest sie starajōm i kere szykujōm kożdy podle swojigo smaku. Familoki majōm tyż w zocy baumajstry, kerzi wożōm se mojidła ze biołych glyjzowanych cegłōwek i drzewianych tajli. Stawiynia przipasowywane sōm do spōłczesności – na ôbkoło pokozały sie rozmaite szpilplace, a same kōnstrukcyje sōm sztyjc rymōntowane. Rajzuj z oprowadzōczym Downe ôsiedla robotnicze skłodajōm sie do kupy na atrakcyjo tak zwiedowno, że ôstała ôna dokuplowano do hyrskij Sztreki Zabytkōw Techniki. Teryn familoczkōw (jak mianujōm je miyszkańcy) idzie byzuchować samymu, ale przōdzij werci sie kuknyć na internecowe zajty abo do Cyntrum Informacyji Turystycznej we Czerwiōnce. Przi ul. Mickiewicza 10 idzie zebrać mapa regiōnu, ulotki informacyjne i szkarty do szpilu miyjskigo „Familoki Tour”. Po ôsiedlach idzie tyż połazić ze ôprowadzoczym.

 

fot. belekaj.eu
fot. belekaj.eu

Nojlepij uchowane

Familokōw na Ślōnsku idzie trefić moc, ale to te 84 postawiōne we Czerwiōnce roztopyrczajōm sie na nojepniyjszym placu i sōm ku tymu jednymi ze nojlepij uchowanych we cołkim regiōnie. Wszeôbecno mora industryjalnej szumnoty i miszōng bajtlowych rykōw, ślōnskigo wadzynio i wołanio na ôbiod, przeplotany śpiywaniym modych Ślōnzoczek robi tak, że familoki sztyjc wiekujom i że richtich werci sie na nie podziwać i kapka lepij je poznać.

 

fot.belekaj.eu
fot.belekaj.eu

Zaplanuj, rajzuj, ôdkryj – niyznany Ślōnsk je naprowda gryfny.

fot. belekaj.eu
fot. belekaj.eu

Dawniej symbol dobrobytu oraz siły śląskiego przemysłu. Dziś historyczna ciekawostka emanująca architektonicznym pięknem, dla wielu jednak trudnym do dostrzeżenia. Budynki skrywające w swych wnętrzach mieszankę ciepła domowego ogniska ze szczyptą frustracji oraz pracowitości z rezygnacją. Witajcie na familokach w Czerwionce.

Dla górników

Osiedla robotnicze powstałe w latach 1898-1916 jako efekt zapotrzebowania na pracowników w kopalni węgla kamiennego Dębieńsko są miejscem bardzo ciekawym i jednocześnie w wielu wymiarach skomplikowanym. W Czerwionce lokowani byli górnicy pracujący na różnych szczeblach w kopalni, która przez wieki uzupełniała braki ciepła w domach i braki pieniędzy w portfelach.

fot. belekaj.eu
fot. belekaj.eu

Dalej dumni

Familoki – jak sama nazwa wskazuje – wybudowane zostały dla rodzin i to rodziny wciąż je zamieszkują. Do kilkunastu budynków przynależą małe ogródki, o które mieszkańcy starannie dbają i urządzają każdy na swój wyjątkowy sposób. Familoki cenione są również wśród architektów, którzy podkreślają ich zdobienia wykonane z białej cegły glazurowanej czy elementów drewna. Budynki zostały dostosowane do współczesności, otoczono je placami zabaw i boiskami, a same konstrukcje poddawane są systematycznym renowacjom.Byłe osiedla robotnicze składają się na regionalną atrakcję tak ciekawą, że została ona włączona do słynnego Szlaku Zabytków Techniki. Teren familoczków (jak nazywają je mieszkańcy) można zwiedzać samemu, po uprzednim zasięgnięciu informacji na stronach internetowych lub w Centrum Informacji Turystycznej w Czerwionce. Przy ul. Mickiewicza 10 można wyposażyć się ponadto w mapę regionu, ulotki informacyjne oraz arkusze do gry miejskiej „Familoki Tour”. Istnieje także możliwość zwiedzania osiedli z przewodnikiem.

fot. belekaj.eu
fot. belekaj.eu

Najlepiej zachowane

Familoków na Śląsku znaleźć można bardzo wiele, ale to te 84 zbudowane w Czerwionce odznaczają się największym zajmowanym obszarem oraz są jednymi z najlepiej zachowanych w całym regionie. Wszechobecny duch industrialnej świetności oraz mieszanina dziecięcych krzyków, śląskich kłótni i nawoływań obiadowych, przeplatanych podśpiewywaniem młodych Ślązaczek sprawiają, że familoki wciąż żyją i że naprawdę warto je zobaczyć i nieco lepiej poznać.

fot.belekaj.eu
fot.belekaj.eu

Zaplanuj, pojedź, odkryj – nieznany Śląsk jest naprawdę piękny.

Tekst:
Julia Rogowska
Mateusz Sebastian
belekaj.eu

Co byś na to pedzioł?

tracy-thomas-56810

Ślonskie filmy

Godajom że ciynżko zrychtować dobry film o  naszym Hajmacie. Momy co prowda trocha klasyków, choby i “Paciorki jednego różańca” K.Kutza abo “Angelus” L. Majewskiego nale ciynżko znolyź teroźniyjszy film kaj poradzom godać po naszymu.

WIYNCYJ »

fot. Radosław Kaźmierczak

Panczkraut

Kiej biera sie za warzyni, mama mi godo, cozaś bydziesz to ciaprać? Mamo, niy starej sie, niy spola Ci kuchnie, byda ciaprać ciapkapusta.

WIYNCYJ »