Skond sie wzion kusik?

fot. Shutter Fotos
fot. Shutter Fotos

Wynokwianie Kadłubka  czyńść 32.

Dowani kusika bezma je zdrowe. Dostowani kusika tyż. Medycyno to potwierdzo. Kusik rogrzywo dusza i ciało. Kusiczek dowała mi oma, ale kusik może mi dać yno gryfno dziołcha. Jedyn kusik to ni ma grzych. Skuli kusika niy jedyn postrodoł zmysły i sie potracił. Tak działo kusik. Małe słowo – ale wielgi niy tak rzadko utrapjyni skuli kusika przichodzi na człowieka.

Toż maszkecymy

Kusek, kusik i kusiczek (kusicek) pochodzom od nimieckigo rzeczownika der Kuß i czasownika küssen, całować i pocałować. Po angelsku kiss. Ale możno niemiecki Kuß i ślonski kusik wywodzom sie od łacńskigo słowa gustare, czyli smakować abo próbować smaku, a wjonżom sie tyż z pokusom i psikusym. Bo zdorzo sie, że ni ma wjynkszyj pokusy, jak ta zwjonzano z kusikym… Dzisiej kusiki sie dowo smartfonami. Beztoż dowo sie jich na lewo i prawo. Dowo sie kusików rychtyk moc. Styknie posłać komuś mobilniokiym abo z laptopa kusik – i już sprawa załatwiono. Yno że take kusiki niy dowajom tela szczyńścio, co kusiki na żywo.

Poezjo z kusikami

O kusikach było dużo wierszy – cołko kusikowo bibljotyka. Nojlepszy napisoł wiyrsz o kusikach rzymski poeta Katullus. Ponad dwa tysionce lot tymu. Do swojij dziołchy, keryj przoł bardzij niż życiu, tak pisoł (Carmen 5):

To dej mi kusika – abo sto kusikow, abo tysionc!
A potym jeszcze tysionc – i zaś sto kusikow wjyncy!
A jak już bydzie tych kusikow pora tysiyncy,
Pomylymy sie w rachowaniu, w liczbach lajstnymy,
Żeby żodyn zowistnik niy wjedzioł, wjela sie całujymy.

Kusiki dowo kożdy

Kusik z jynzykym zaliczomy do ars amandi, czyli do sztuki kochanio. Nozywali go downij french kiss, ale tak rychtych zaczon być fest modny w Italii pod koniec średniowieczo i powinno sie go mianować kusikym włoskim. Niy byda dodowoł, że Greki i Rzymiany znali ta zorta kusika już downo, dwno tymu. Niy yno ludzie dowajom sobie kusiki, zwiyrza tyż. Szympansy znajom sie na kusikach nojlepi z cołyj gadziny. Ale ptoki tyż.

Po turecku na kusik godo sie öpücüğü, ale żodyn u nos tego niy poradzi nawet poprawnie przeczytać i tak ciynżko je tyn wyraz pedzieć głośno, że radza godać po naszymu. I zostać przi ajnfachowym ślonskim kusiku, ale za to jakim.

Prof. Uś dr hab. Zbigniew Kadłubek – rezkiruje Katedrom Literatury Porównawczyj. Je filologiym klasycznym, eseistom i tłumaczym. Pisze tyż po naszymu, dejmy na to „Listy z Rzymu” abo „Promytyojs przibity”.

Tekst:
prof. UŚ dr hab. Zbigniew Kadłubek

Co byś na to pedzioł?

fot. unsplash

Skond sie wzion ciul?

Kiejbymy dzisio komu pedzieli „ty ciulu”, to by to było fest szpetne i żadne. Ale pora lot do zadku tak sie godało i żodyn sie niy gorszył. Dejmy na to baba mogła ciulnyć chopu abo kajś ciulło w drzewo.

WIYNCYJ »

fot. Jeff Weese

Gody bez haje

Kiej sie cołko familijo trefi pospołu bez Gody, to zawdy je ło czym godać. Tymatów do łosprowki je moc, pra. Ale som taki, ło kierych lepij niy łozprawiać, bo idzie se fest zaszkodzić, abo gorzyj jak potym je haja.

WIYNCYJ »

fot. Iwona Łach

Szałot

Jak Ci wto powiy na Ślonsku, że by zjod szałot, to sie go spytej ło co mu sie rozchodzi. Bo po piyrsze szałot to je inaczyj sałata tako zielono a po drugi to je tyż sałatka ino, że z kartofli i inkszych gymizów.

WIYNCYJ »