Grill po ślonsku

fot. Pexels
fot. Pexels

Staro oma Lucka z Paprocon, kiej już jom mierził tyn frechowny Niymiec, co to wszyjsko chowie po chałpie (Alzheimer), to wdycki ryczała do swojij wnuczki, jak ta prziłaziła ze szkoły: “Ana! Tyś na pewno nic niy jadła! Zgrzyj se wusztu!” Ana to je moja nojlepszo kamratka ze szkoły i nosiła zawdy tela sznitów, co na pewno głodno niy była, a z babczynego powiedzynio chichromy sie durch.  I ku czci starki Lucki – Ana sproszo czynsto swojich kamratów na wuszt. Ale niy grzony w gorku, ino postympowo – na grillu.

Kiej mosz jaki wuszt, ciepnij go na ruszt

Jedni godajom, że to fojerka, inksi że rożno, a nojczynścij chyba tyn grill. Ni ma to nojważniejsze jak wto nazwie, bele je jakiś łogiyń, dość placu, ludzie i jodło. Wiadomo, że nojważniejszy je wuszt, ale tyż ni moge być bele jaki, bo niy werci sie jeś jakigo szwamu z marketu. Toż nojlepij zonść do masorza po taki ze świniobicio, a kiej już tam sie bydzie i uwidzi sie tela wszyskigo inkszego dobrego, to ciynżko wylyź z samym wusztym. Bo co jeszcze sie nadowo do grillowanio? Dyć nasze ślonskie krupnioki! Ino zawiniynte w pozłotka, coby sie niy przipoliły i niy rozleciały. Idzie tyż piyc dobrze upeklowany karczek, a nawet karminadle. Bajtlom zaś fest podłażom francki zrobione na ruszcie.

Pomału, a sztyjc

I trza tymu wszyskimu dać czas. Lepij na myjszym łogniu, a dłużyj piyc, niż gibko mieć gotowe, ale spolone wuszty. Za tyn czos co sie czeko, to idzie pomaszkecić chleba ze tustym abo jakigo łogórka kiszonego. I poklachać, bo to je tyż fest ważne we spotkaniu przi fojerce. Nikierzi zaś ku tymu lubiom potankować, ale ni ma to wcale konieczne, bo i mocka pośmioć sie idzie na trzyźwo. Kiej wszysko je już do jedzynio, to ni moge braknyć zymftu i chleba i jakigo zeltra, bo to poradzi być łokropnie suche. Jeś idzie to długo, bo sztyjc co ciepłego łostowo na ruszcie i kusi, coby myknyć jeszcze jednego. Ale na samym jydzyniu sie niy kończy. Po takim grillowaniu idzie rozpolić porzondno fojera i siedzieć przi nij niy ino po cimoku, ale nawet aż sie bydzie widnić. I tak przi tymu rozprowiać o bele czym, śpiywać, abo i tańcować, abo kiej głód zaś przidzie, to ziymioki we popiele zrychtować.

Dlo kożdego co dobrego

Jeszcze jedne co je ważne: idzie grillować ledy kaj i ledy kiedy,  toż ni ma co godać, że sie takigo czegoś niy robi, bo sie ni mo na to możności. Była żech kiejsik na grillu we Trzech Króli, toż coś takigo jak ‘sezon’ trwo cołki rok. Som tyż przeca tacy balkoniorze, co wylezom inoś na tyn balkon i tam majom wszysko co trza, toż ni ma tyż potrzeby na szpecjalny plac. Znom tyż takich, co na fojerce piekom na patyku drożdżowe ciasto i jedzom to potym z marmeladom, toż ni ma pedziane, że tyn co miynsa niy tyko mo niy łazić na taki grille, bo bydzie głodny. No i niy idzie pedzieć, że sie ni mo sprzyntu, bo widziałach niydowno konstrukcjo ze wózka marketowego i połowy bojlera, kiero robi za palynisko na gmińskim placu przi boisku.

W kupie raźnij

A możno to je taki trocha cofniyńci sie ludzi we rozwoju? We downych czasach mieli inoś fojerka i na nij wszysko warzili, potym łogiyń zawrzili pod blachom i mieli w zocy taki porzondek, a terozki dlo uciechy zaś wyłażom z chałpy i siedzom przi łogniu. Na pewno ni ma to źle, że tak sie dzieje, bo przeca trza być we kupie i trzimać sie razym, a taki posiedzynia ku tymu właśnie kludzom. Toż na nic niy czekejcie, załotwcie jaki maszkety, biercie kamratów i familijo do spóły i zróbcie taki grillowe posiedzyni jeszcze bez te lato!

Tekst:
Maria Dziubany

Co byś na to pedzioł?

fot. Adrian Midgley

Skond sie wziyna kara?

U nos na Ślonsku kara, to ni ma to co sie dostowo, jak sie co fest napocho. Rozchodzi sie nom tukyj ło taczka, fest potrzebno we zogrodzie, jak sie chałpa stowio, abo graczków z bajtlami.

WIYNCYJ »

evan-kirby-104799

Ło szoferach i jich rajzach

Niy kożdy lubi szoferować. Jedni wolom siednyć na zadnim zicu i se kimnyć, inksi zaś wtynczos poczytać, abo pofoflać bez mobilniok. Ale som tyż tacy, co łod kierownicy niy łoderwie ich ani rugcugiym

WIYNCYJ »

fot. Iwona Łach

Szałot

Jak Ci wto powiy na Ślonsku, że by zjod szałot, to sie go spytej ło co mu sie rozchodzi. Bo po piyrsze szałot to je inaczyj sałata tako zielono a po drugi to je tyż sałatka ino, że z kartofli i inkszych gymizów.

WIYNCYJ »