fot. Llywelyn Nys

Wynokwianie Kadłubka – czyńść 23.

Ha! Ha! Ha! Chachor mo kożdego za nic. Bo jak wtoś co zakosi, to co dobrego do sie o nim pedzieć? Chachor to ni ma zwykły gizd, kery sie rod trocha pochichro i pogodo przi piwie wice. Chachor to tyż niy jest taki yno chuligan. O, niy! Z chachorym ni ma błoznow! To je rojber i lomp nojgorszego sortu.

Skond sie bierom chachory?

Niy umia pedzieć, skond sie wzion „chachor”. Możno ślonske słowo „chachor” abo „chachar” (bo tyż sie tak godo i pisze) mo co posopołu z łacińskim słowym „carceralis”, czyli taki, co wyloz z wiynziynio, wiyńziyń. Jak mi wtoś niy wierzi, to niych przeczyto na głos: „chachary” i „carcalis”… Bo po łacinie „carcer” to je wiynziynie. Od kedy byli ludzie i miasta, od wtedy były tyż chachory. To znaczy, że już downo tymu były chachory na świecie i zamykali ich we wiynziyniach, żeby niy było jeszcze wiynkszyj łostudy miyndzy ludziami.

Schacharzyni do potyngi yntej

Chachor bez cołki życi poradzi yno chachrzić. Tak sie nikerym zdowo: „To je taki chachor, już nic z niego niy bydzie”. Niy musi to być prowda. Kożdy chachor mo swoja szansa. I niy wolno mu dować kryski. I do sie tyż o chachorach pedzieć inakszyj: Jak bajltle chacharzom, to możno niy robiom wiynkszyj sromoty ludziom, yno kurzom cygarety w krzokach i popijajom gorzoła. W krzokach, za chlywikami i na hołdach robiom tyż inksze rzeczy… i to tyż je chacharstwo, niy mogymy o tym zapominać. Yno niy wolno przesadzać: bo z chacharzynio czasym som przijaźnie na cołki życi, a nawet małżyństwa. Chacharzynie – pedziołby wtoś – mo tyż dobre strony. Chachor przaje wolności i nic niy robiyniu. To może być w naszych czasach – kedy kożdy tyro jako gupi i nic niy widzi– wielko cnota.

We wszyjstkim trza mieć umiar

Godo sie o kimś, że mo schacharzono gymba. To znaczy, że trocha za dużo kurził i trocha za dużo pił piwa i gorzoły. Niy szanowoł sie – yno sztyjc dziyń za dniym chacharził, łaził po szynkach i klubach i tak zniszczył se niy yno gymba, ale całe zdrowie. Beztoż nawet w chacharzyniu musisz, człowieku, mieć umiar!

Tako nojbardzij chacharsko ulica w Katowicach to je ulica Mariacko. Od downa miała tyn chacharski charakter. Niy byda sam reklamował Mariackij. Yno zapytołbych sie niyśmiało: komu sie dzisiej niy podobo na Mariackij? Wto w piontek wieczór niy rod mo to chacharski larmo?

Prof. Uś dr hab. Zbigniew Kadłubek – rezkiruje Katedrom Literatury Porównawczyj. Je filologiym klasycznym, eseistom i tłumaczym. Pisze tyż po naszymu, dejmy na to „Listy z Rzymu” abo „Promytyojs przibity”.