Ślonski Polski

Tajle z koła

fot. Alexander Rentsch
fot. Alexander Rentsch

Łostatnio modne zrobiło sie bruszyni na kole (cz. kolo). Młodzi radzi cisnom na kole, bo je to zdrowe i ykonomiczne, no i czowiek tyż je drapko w doma i nie musi stoć w ształach (niem. Stau).

Niźli sie siednymy na zicu (niem. Sitz), trzeja noprzód obadać, czy aby momy koło na chodzie, coby sie niy drzistnońć kajś na winklu.

Przed razjom trzeja tyż skontrolować eli momy luft w rajfach (niem. Reifen), bo na panie (niem. Panne) niy idzie brusić i eli momy sprowny titek, coby dryndnyć, kiej jako paniczka pódzie pojszczodkiym i coby jom niy przibrać.

Nojważniyjszy werk w kole to keta (niem. Kette), kiero musi być dobrze naszmarowano, coby sie gibko brusiło  a przeciepki lekutko łaziły.  Keta tyż może nom ślecieć, kiej bydzie za luźno naciepniynto,  bezto trzeja dać pozór, coby jom noleżnie nasztelować.

Trzeja tyż sprawdzić eli brymzy (niem. Bremse) fungujom, coby niy wtranżolić kajsik w cosik. Brymza momy abo w pyndale abo na lynksztandze (niem. Lenkstange), kierom tyż szterujemy coby trefić tam, kaj cisnymy.

W kole momy tyż dinks, co sie zowie ruła. Je łona do tego, coby abo sie w niom bodnońć , kiej my niy zważowali abo mogymy tyż kogoś na ni karnońć, kiej sie niy mieści na gypekhaltrze (niem. Gepaeckhalter).

Frele niy śmiom brusić na kole w dugich szatach, coby ji sie łony nie włonacyły do szpajchów (niem. Speiche). Bo abo potym jich niy dopierom ze szmyry, abo tak glebnom zwłokami, że spamiyntajom se to na dugo.

Chopy zaś nikedy cisnom bez szusblechów (niem. Schutzblech) i kiej je maras, to potym go majom na treskach abo z przodku na gymbie.

Kej wszysjtko bydzie już złonaczone na zicher, trzeja jeszcze wypucować koło, coby niy było gańba na nim brusić!

fot. Alexander Rentsch
fot. Alexander Rentsch

Ostatnio modnym zrobiło się jeżdżenie na rowerze. Młodzi chętnie jeżdżą na nim, bo jest to zdrowe i ekonomiczne, dodatkowo człowiek jest szybciej w domu i nie musi stać w korkach.

Zanim siądziemy na siodełku, trzeba najpierw sprawdzić, czy jeździ, żeby się nie wywrócić gdzieś na zakręcie.

Przed jazdą trzeba skontrolować, czy mamy powietrze w oponach, bo bez niego nie można jeździć i czy mamy sprawny dzwonek, żeby zadzwonić, kiedy dziewczyna idzie środkiem drogi i nie chcemy jej przejechać.

Najważniejszym  mechanizmem w rowerze jest łańcuch, który musi być dobrze nasmarowany, żeby się szybko jeździło a przerzutki lekko chodziły. Łańcuch  może nam też spaść, kiedy jest luźno naciągnięty, dlatego trzeba pamiętać żeby go odpowiednio ustawić

Trzeba też sprawdzić czy hamulce działają, żeby nie wjechać w coś gdzieś. Hamulec mamy albo w pedale albo na kierownicy, którą kierujemy, żeby trafić tam, gdzie jedziemy.

W rowerze jest też taka rzecz, która się nazywa rura. Służy do tego, żeby się w nią uderzyć, kiedy nie uważamy albo możemy też kogoś na niej przewieźć, gdy się nie zmieści na bagażniku.

Dziewczyny nie powinny jeździć na rowerze w długich sukienkach, żeby się nie wkręciły do szprych. Ponieważ albo potem  ich nie dopiorą z brudu albo tak się wywrócą, że zapamiętają to na długo.

Chłopaki znowuż czasem jeżdżą bez błotników i kiedy jest błoto, to potem je mają albo na koszulach albo na twarzy.

Kiedy wszystko już będzie przygotowane na sto procent, trzeba jeszcze umyć rower, żeby nie było wstydu na nim jeździć.

Artykuł został napisany przez Basię Grządziel z Katowic.

Tekst:
Basia Grządziel

Co byś na to pedzioł?

fot. Radosław Kaźmierczak

Swojski buchty

Tyn, kierego bawiła starka w doma zawdy zno smak prawdziwych buchtów. Som jeszcze buchty, kiere sie pamiynto z przedszkola. Ale to niy było to samo, co wyrobiane w doma przez stareczka i z wielkigo przonio.

WIYNCYJ »