Gymizy po ślonsku

fot. Markus Spiske
fot. Markus Spiske

Chcesz być zdrowy – jydz gymizy

Prziszła wiosna to trza by pomedytować nad tym, co bydymy robić, jak już tyn szpetny czas sie straci. Po mojymu, nojlepij zaczońć łod wyrychtowania zogrodki i nasadzynio roztomajtych flanców, z kierych bydymy potym mieli moc grincojgu. A po co nom ta zielynina? Toż poczytejcie se ludziska.

We zogrodce

Żeby mieć jakiś gymizy, to nojprzód cza se ich posadzić, beztoż zaroz jak na fibermasie bydzie wiyncyj pisek, rychtujymy klamory i bierymy sie do roboty. Nojprzód sadzymy radiski i sznitloch. I jedno, i drugi je nojlepij trzimać na prziporce, bo bez słońca nom niy wzyndom. Wczesnom wiosnom dobrze je tyż zasadzić szałot. Tyn lepij czuje sie w ciyniu, ale poczebuje za to moc wody. Inoś dejcie se pozór coby go niy utoplać i niy przemszkiecić z tom wodom, bo Wom zgnije!

Po pół moja, nojlepij po zimnyj Zośce, bierymy sie za łonaczyni tomatów i łogórków. Łoba ty gymizy poczebujom moc ciepła, beztoż gupotom byłoby jich sadzić wcześnij, bo jeszcze by nom łobmarzły. Jak już jich zbierymy z końcym lata, to nojlepij zrobić z nich zupa abo zaprawić do krauzów na zima.

Niy zapominejmy tyż nasadzić roztomajtego grincojgu, kiery nado sie nom do łobiadu. Do kartofli nojlepij pasuje blomkula z masłym, zaś do karminadla dobrze je se narychtować sznitbołn abo marekwia z groszkiym.

Nojpoźnij z wszyskij zielyniny sadzymy oberiba. Nojlepij zrobić to na pora tydni przed piyrszymi przimrozkami. Jak jom już zbierymy, to mogymy jom przekroć na pół, wrazić do nij jako bajlaga i zapiyc to w piekaroku. Gynał na zimne, jesiynne wieczory.

Grincojgowy miszong

Jak godomy ło gymizach, to niy może braknonć jakij gibkij recepty na szałotka dlo tych, co chcieliby ściepać pora kilo, jeszcze teroz, nim napocznom łoblykać krótki klajdy a galotki. Zamiast lotać po fastfoodach, lepij samymu zrobić se jodło. I smaczniejsze to, i zdrowsze.

Bierymy pół główki szałotu i targomy go na myjsze konski. Do tego dodowomy wielo tomata i pół świyżego łogórka pokrojone w sznitki. Do tego wciepujymy pokrono w kostka papryka i konsek knoblochu. Posypujymy to sznitlochym i feferym, a na wiyrch dajymy po łyżce zymftu i oliwy. Miyszomy to i w dzisiynć minut momy lekki śniodanie. Już Wom wonio, niy? Smacznego!

Ni ma to jak kartofel!

Ze wszyskich gymizów mom rod kartofle. Czymu tak, dyć łone som prawie bez smaku, idzie pedzieć. A to ni ma prowda. Kartofle pasujom chyba do kożdego jodła. Idzie z nich przirychtować pelkartofle,  bratkartofle, sztampkartofle, kartofelszałot i tak dalij. Jak łostanom Wom łod wczora niy zjedzone ziymioki, niy wyciepujcie jich! Pokrojcie na patelnia, dejcie łyżka tłustego, przismożcie je i zjydzcie z kiszkom – niebo w gymbie! I wcale niy cza iść do restauracyje, coby pomaszkiecić, a i piniyndzy dziynki tymu idzie prziszporować.

Jak Wom małe bajtle w doma maraszom zajmicie jich kartoflami. Wykrojcie z nich sztymple, kupcie farby i niych sie bawiom, a Wy mocie świynty spokój. Ino dejcie se pozór, żebyście skuli tych graczek niy musieli  potym do malyrza dzwonić!

Tekst:
Przemysław Żołneczko

Co byś na to pedzioł?

fot. Adrian Midgley

Skond sie wziyna kara?

U nos na Ślonsku kara, to ni ma to co sie dostowo, jak sie co fest napocho. Rozchodzi sie nom tukyj ło taczka, fest potrzebno we zogrodzie, jak sie chałpa stowio, abo graczków z bajtlami.

WIYNCYJ »

evan-kirby-104799

Ło szoferach i jich rajzach

Niy kożdy lubi szoferować. Jedni wolom siednyć na zadnim zicu i se kimnyć, inksi zaś wtynczos poczytać, abo pofoflać bez mobilniok. Ale som tyż tacy, co łod kierownicy niy łoderwie ich ani rugcugiym

WIYNCYJ »

fot. Iwona Łach

Szałot

Jak Ci wto powiy na Ślonsku, że by zjod szałot, to sie go spytej ło co mu sie rozchodzi. Bo po piyrsze szałot to je inaczyj sałata tako zielono a po drugi to je tyż sałatka ino, że z kartofli i inkszych gymizów.

WIYNCYJ »