Zolyty na Ślonsku

fot. Carmen Jost
fot. Carmen Jost

Pora lot tymu, dwóch pośmiywników łokludzało jednymu niy-Ślonzokowi, co to som zolyty. Słowo to brzmi jakoś na podoba  wyrazu ‘kastaniety’, abo ‘trombocyty’, toż idzie ruszyć wyobraźniom, co to takigo może być… Toż pedzieli kamratowi, że zolyty, to “te wielkie talyrze na kierych sie serwuje pizza”. Tyn borok nieświadomy, łyknył rada chopców i sie mogecie sami dokapować, co sie dzioło, kiej niydugo potym zaprosił frela do pizzerii i zaczon sie matlać coś ło zolytach… Gańby se ino narobił, a te dwa zgłobniki chichrajom sie z niego do dzisioj.

Chopie złoty, dej pozór na galoty

Kiej synek łaził do dziołchy na zolyty, wiadomo, że łodwiydzoł jom u nij w doma, tak, coby łojciec z matkom, abo starsze bracia mogli se go łobsztalować, czy je porzondny, czy szmaciorz. Jak sie już trocha taki prziklupoł, to mioł miejsce przedziwny test, kiery wyjaśnioł wszelkie wontpliwości. Polygało to na chycyniu zolytnika bez braci dziołchy i łobszczirzyniu mu nogawic we galotach. Godny był tyn, kiery se doł wreszcie (choć niy bez walki) łobszczic te nogawice i przi tymu stoł sie dobrym kamratym. Ale tyn, kiery pitnoł, abo tak sie pociepoł na łoprawców, że byliby na wieki pohajani, to móg sie już wiyncyj niy pokazywać. Choć mom niywiela lot, to jeszcze udało mi sie roz być świadkiym tego procederu! Łoziym lot na zadek, moja siostra zolyciła z takim jednym Cidrokiym, kiery roz z zolyt cis do dom w czićwierciokach, bo go dopod mój brat z nożyczkami. Karlus ni mioł żodnymu za złe, chocioż wyciyrusów było żol. Terozki momy śniego nojlepszego szwagra!

Wszystko podle grafiku

Przijyno sie, że dni zolyt, to szczoda i sobota. I żodyn niy śmioł zolycić inacyj. Poza siedzynim w doma, bez tydziyń se łazili na szpacyry, a we sobota nojczynścij na jako muzyka. Wszysko z nojwiynkszom delikatnościom i wstydliwościom – kusik w licko mioł styknyć. A po poru miesioncach, kiej byli już zdecydowani na reszta życio razym, to kawalyr prziłaził z pieszczonkiym do libsty i były zorynczyny. Co szło za tym – kolejny dziyń w tydniu do wspólnyj dyspozycji – niydziela. Szac przichodził na łobiod, abo na kawa i kołocz po połedniu, a kieregoś razu przikludzoł tyż swojich rodziców. Taki spotkani dwóch familiji nazywali smówinami. Sztalowali wtedy cołki i ślub, i weseli, i kaj bydom młodzi miyszkać, i wto kiere morgi bydzie broł, i wiela wnuków bydzie, i Ponboczek jedyn wiy, co jeszcze…

Miłość przichodzi z czasym

Z zolytami jeszcze jedna łopowiastka kojarza: Jedna oma z Mościsk, ze swojim chopym była już downo po złotym weselu, a bez cołki te lata uznowali ich wszyjscy za pora na medal. A padała: “Wiycie, wtedy nic mi sie w nim nie podobało.” Dopiyro wtedy prziznała sie, że jak zaczli zolycić, to ino skisz tego, że mamulka ij kozała już sie po leku brać z chałpy, bo miała te swoje szesnoście lot. Napatoczył sie akurat tyn, z kierym dożyła w szczynściu praje że sety. Do sie z jednym chopym przeżyć cołki życi, chocioż ni ma idealny? Do sie!

Tekst:
Maria Dziubany

Co byś na to pedzioł?

fot. unsplash

Skond sie wzion ciul?

Kiejbymy dzisio komu pedzieli „ty ciulu”, to by to było fest szpetne i żadne. Ale pora lot do zadku tak sie godało i żodyn sie niy gorszył. Dejmy na to baba mogła ciulnyć chopu abo kajś ciulło w drzewo.

WIYNCYJ »

fot. Jeff Weese

Gody bez haje

Kiej sie cołko familijo trefi pospołu bez Gody, to zawdy je ło czym godać. Tymatów do łosprowki je moc, pra. Ale som taki, ło kierych lepij niy łozprawiać, bo idzie se fest zaszkodzić, abo gorzyj jak potym je haja.

WIYNCYJ »

fot. Iwona Łach

Szałot

Jak Ci wto powiy na Ślonsku, że by zjod szałot, to sie go spytej ło co mu sie rozchodzi. Bo po piyrsze szałot to je inaczyj sałata tako zielono a po drugi to je tyż sałatka ino, że z kartofli i inkszych gymizów.

WIYNCYJ »