Komisorz Hanusik i umrzik we szranku – wywiad

fot. Radosław Kaźmierczak
fot. Radosław Kaźmierczak

Niydowno pokozała sie nastympno tajla ksiożki ło Komisorzu Hanusiku, kiero napisoł Marcin Melon. Som my fest w zocy że ślonsko godka mo sie tak dobrze. I niy poradzilibymy niy spytać ji autora ło pora rzeczy. Toż zapraszomy do poczytanio, bo sie werci. 

1. Chciołech zaczońć łod pytanio o czym je nowo ksionżka “Komisorz Hanusik i umrzik we szranku”?

O umrzikach we szrankach. Tyn motyw pojawio sie w kożdyj ze sztyrech tajli ksiōnżki. Roz to je richtiś umrzik, kerego ftoś ôbwiesił w jego szranku, roz – ino metafora. Takim szrankiem może przeca być naszo gowa, a umrzikiem – cosik, co my wrazili rajn downo tymu i radzi by my ô tym zapomnieli. Bydzie tyż ô „aspiracjach samorozwojowych Ślōnzokōw”, bydzie ô starzikach we Wehrmachcie i dowiemy sie kero frela ciyngiym siedzi w gowie kōmisorza Hanusika i skirz keryj tyn borok je taki maszketny. Aha, i na chwila przidzie nazod Ryszawy Erwin Bannert, kerego na zicher pamiyntocie z piyrszyj tajle

2. Fest mie ciekawi na kim żeście wzorowali postać Hanusika? To pomysł inspirowany jakim autentyczym policmajstrym abo  bohaterym literackim abo jeszcze kim inkszym?

Jak tak dać pozōr na Achima to ôn mo trocha z agynta Foxa Muldera (nojbarzij w piyrszyj tajli), trocha z Harry’ego Callahana, a trocha ze Sama Spade’a. Ale myśla, że idzie tyż w nim znojść prawdziwego Ślōnzoka, kery miyszko we familoku wele wos.

3. Jak dugo planujecie rozwijać idea z komisarzym Hanusikiem? Mocie zaplanowano jakie inksze czyńści czy jeszcze żeście niy podjeli decyzji?

Bez ôstatnie trzi lata, zawdy w lutym wydowomy nowo tajla „Kōmisorza”. Godajōm, że rutyna niy ma tako dobro, no to możno richtiś latoś przidzie nom narichtować cosik inkszego? Zoboczymy.

4. Sir Conan Doyle mioł Sherlocka Holmesa, Agata Christie miała Herculesa Poirota… Obydwa mieli fest na piyńku ze swoimi bohatyrami i w pewnym momencie postanowili ich uśmiyrcić, a jako jest relacyjo na linii Marcin Melon – Komisorz Hanusik?

Conan Doyle wciepnoł Holmesa do wodospadu Reichenbach, a jo ôstawił Hanusika leżeć ôżartego w ajnfarcie na Nikiszu. Ciynżko pedzieć, co je gorsze. Jo niy wiym, bo ani żech nigdy niy ślecioł do wodospadu, ani żech niy ôstoł leżeć ôżarty w ajnfarcie. Nale myśla, że tyn borok Hanusik już tela wyciyrpioł, że na razie niy bydymy go wiyncyj napasztować.

5. Czy Richart “Sznupok” Poliwoda może liczyć na własno ksionżka? to fest ciekawo postać!

Richata wynokwił Tomek Szklarski z portalu „odkryjslaskie.org”, to miōł być ślōnski Indiana Jones. W „Umrziku” profesor Poliwoda tyż sie pojawio, ale trocha z inkszyj strony. Tyn chop mo tyż swoje utropy i na zicher szłoby ô nim tyż pisać, a pisać. Fto wiy, możno bydzie go wiyncyj?

6. Planujecie wydać jako gra, abo komiks z komisarzym Hanusikiem w roli głównyj? 
Jo sie na komiksach wychowoł i je żech fest rod, że mōm terozki przileżitość pisać komiks po ślōnsku ô Superhanysie. Kożdego miysiōnca publikuje to „Twōj Chorzōw”, a maluje som Jacek Siegmund, jedyn z nojlepszych ślōnskich rysownikōw. A Hanusik w takij wersji? To tyż jakoś idyjo, zoboczymy co by pedzioł wydawca: Pejter Długosz.

7. Mocie już jaki pomysł na inno seria kryminalno, może mroczniyjszo, z innymi bohaterami?

Na razie napisoł żech jedyn krōtki kōncek, kerego akcja dzieje sie w PRL, a bohaterka to typowo ślōnsko baba, kero warzy, sprzōnto i czeko, aż jeji chop przidzie nazod z roboty na grubie. A jak mo trocha czasu to chajo sie z agyntami CIA w ôbronie socjalizmu. Gatunek literacki to bydzie historia szpiegowsko z elemyntami ćmawego thrillera homoerotycznego. A możno cosik inkszego z tego bydzie? Zoboczymy.

8. Tera pytanie pół żartym, pół serio – niy myśleliście napisać jakigo romansu po ślonsku?

Godajōm, że do zolycynio nojlepij sie nadowo godka francusko. Czesko je do ôsprawianio wicōw, a niymiecko do roboty. Jo myśla, że to niy ma prowda i po naszymu tyż fajnie idzie zolycić. Dwa nojsławniejsze romanse we ślōnskij kulturze to bydzie możno tyn ôd Guido von Donnersmarcka i Blanki de Paiva i tyn ôd Karlika i Karolinki, ô kerym już bajtle sam śpiywajōm. Jo bych chcioł sprōbować pisanio wszyskigo po ślōnsku. Na razie żech sie tego chycił w jednym kōncku „Kōmisorza Hanusika i Sznupoka”, kaj frelka koże karlusowi pedzieć cosik romantycznego, a ôn jij godo, że pasujōm do siebie choby rolada do modryj kapusty. Myśla, że kożdo dzioucha chciałaby suchać takich komplemyntōw, pra?

9. Może jaki serial kryminalny po ślonsku w telewizyji? Jak dugo żyja czegoś takigo niy pamiyntom!

Jerōna, prawie ô to samo pytała sie mie już jedna dziynnikarka. Popyt richtujōm media, no to możno richtiś cosik z tego bydzie? Fto wiy, eli keryś producynt telewizyjny prawie niy czyto tego wywiadu na „Gryfnie” i niy myśli sie, że ja, że ôn zrichtuje taki serial i że bydzie to cosik w stylu „Sherlocka”, kerego BBC nakrynciło z Benedictem Cumberbatchem. Jo rod to ôbejrza!

10. Ostatnie pytanie – jak widzie przyszłość ślonskij godki za 50 lot? Bydzie nos co roz to wiyncyj godać?

Na zicher tak bydzie. Ale pamiyntocie, co godała Świyntkowo w „Cholonku”? Z niczego niy ma nic. To, co bydzie sie dzioło z godkōm zależy ôd nos i ôd tego, eli bydymy chcieli czytać, godać i pisać po ślōnsku. No i trocha tyż zależy ôd politykōw. Możno yntliś uznajōm godka za jynzyk regionalny i dadzōm nōm zwola, coby my za piyniōndze ze swojich podatkōw uczyli nasze bajtle godanio po ślōnsku. A możno nōm zakożōm i zacznemy godać, coby ich nerwować?

 

Tekst:
Szymon Król

Co byś na to pedzioł?

fot. Adrian Midgley

Skond sie wziyna kara?

U nos na Ślonsku kara, to ni ma to co sie dostowo, jak sie co fest napocho. Rozchodzi sie nom tukyj ło taczka, fest potrzebno we zogrodzie, jak sie chałpa stowio, abo graczków z bajtlami.

WIYNCYJ »

evan-kirby-104799

Ło szoferach i jich rajzach

Niy kożdy lubi szoferować. Jedni wolom siednyć na zadnim zicu i se kimnyć, inksi zaś wtynczos poczytać, abo pofoflać bez mobilniok. Ale som tyż tacy, co łod kierownicy niy łoderwie ich ani rugcugiym

WIYNCYJ »

fot. Iwona Łach

Szałot

Jak Ci wto powiy na Ślonsku, że by zjod szałot, to sie go spytej ło co mu sie rozchodzi. Bo po piyrsze szałot to je inaczyj sałata tako zielono a po drugi to je tyż sałatka ino, że z kartofli i inkszych gymizów.

WIYNCYJ »